KA Wien - uwagi na zakończenie kwerendy

[dwójkarz]

Ci co obserwują mój profil na FB wiedzą z pewnością, że od marca 2025 prowadziłem w Wiedniu per procura rozległą kwerendę archiwalna dotyczącą przede wszystkim radiowywiadu na odcinku rosyjskim. Zaplanowana początkowo skromnie, objęła czy wręcz rozlała się w końcu na dziesiątki pudeł dotyczących tematów przeróżnych, jednak pokrewnych i współistniejących.

Za tydzień kończę zapewne z nią definitywnie. O ile podejmę pewne wątki w przyszłości to zapewne li tylko już na zasadzie "strzałów" czy też najniezbędniejszych uzupełnień. Starczy. Tych dziesiątek tysięcy, często niestety odręcznie pisanych, stron nie ogarnę do końca życia - mam choćby kilkanaście tysięcy deszyfrowanych depesz! Do tego organizacja, personel, wywiad, KTB, cuda na kiju... Chciałem to mam. W końcu. Za rok przewiduję publikację wycinka badań pod roboczym tytułem - Zanim rozszyfrowano „Rewolucję”... Grupa Radiowa Naczelnej Komendy Armii kapitana Karola Bołdeskuła 1916 - 1917 - to będzie wstępniak do większej całości. Coś być musi, bym przekonał się do dalszej pracy. Nakład własny, 20 egzemplarzy, na rynku chyba nie będzie. BN, BUW, BJ i - wiadomka - wszystkie "dobre dusze", które wsparły moje badania, książkę otrzymają bezpośrednio ode mnie.

https://www.academia.edu/145625864/%C5% ... _1916_1917

Największe zaskoczenia po tych miesiącach spędzonych nad dokumentami rw? Znacznie mniejsze znaczenie miał rw niż przypuszczałem po lekturach o naszym 1920. Mogę napisać nawet więcej - gdyby bolszewicy stosowali w 1920 radio i szyfry na poziomie armii rosyjskiej nawet tej z 1915, to dostalibyśmy łomot niewyobrażalny. Kapitan Jan Kowalewski nie rozwiązał w 1920 żadnego szyfru bolszewickiego, który odpowiadałby tym używanym przez Rosjan w 1915 i dalej. I zaskoczenie największe - Rosjanie od 1915 "nie stosowali" radia... "Ekwilibrystyka" oficerów Evidenzgruppe R pozwalała z tych strzępów danych odtworzyć cele, zamiary, ugrupowanie - wahrscheinlich, vielleicht - jednak inaczej sytuacji nie opisują. To i tak pozwoliło im przewidzieć do 12 godzin naprzód atak 4 czerwca 1916 (spodziewali się go od kwietnia) czy też z wyprzedzeniem kwartalnym wskazać, gdzie Rosjanie uderzą 29 czerwca 1917. Uważam także, że rola lotnictwa była znacznie większa niż dotychczas zakładałem. Lotnictwo w zasadzie nie dawało nowych danych. Potwierdzało doniesienia radiowywiadu. Dokumentów są dziesiątki. Odnoszę się także i do nich.

Zacząłem nawet w końcu "poprawiać" i Rongego. W wielu miejscach. Stary Maximilian nie miał komputera... Pamiętam, jak rzuciłem się na raporty z 27 lipca 1917 - dnia w którym miano odczytać 333 rosyjskie depesze. Żyłem tą liczbą wiele lat. Policzyłem wszystko, kilka razy przeliczyłem, i znów, sprawdziłem numery kancelaryjne. Mam komplet! To było "tylko" 289 depesz. Ronge pomylił się. Bywa.

I tyle chwilowo.

[Trotta]

Na znacznie mniejszej próbce wyszły mi mniej więcej podobne wnioski co do przydatności rw i lotnictwa. Lotnictwo widziało "coś" i najczęściej wiedziano tylko, że tam jest właśnie owo coś. Tylko co... a, to już trzeba się było dowiedzieć z innych źródeł. Radiowywiad sprawdzał się doskonale, o ile oddziały rosyjskie używały radia. Jak nie musiały, to nie używały.

Uważam także, że rola lotnictwa była znacznie większa niż dotychczas zakładałem.

Rozumiem, że ma być: mniejsza?

[dwójkarz]

Tak, zgadza się - ma być: mniejsza.

Wszystko zrobiło się mniejsze: jak dostałem pierwsze pudło z dokumentami Evidenzgruppe 4 Armii z 1 - 10 czerwca 1916, to aż "usiadłem". Poza tym, że trafiłem raport z walki powietrznej ppor. Stefana Bastyra, w której odniósł zwycięstwo powietrzne, to tam nie było depesz radiowywiadowczych. Tak mi się przynajmniej wydawało. Potem okazało się, że są komplety danych. Tyle, że zamiast tego co dawał nasz radiowywiad w 1920, Bołdeskuł i inni przesyłali dane w stylu - 68, Ich breche ab - czyli według "polskich standardów" to było zero, null, nic. Depesze 03, czyli operacyjne można policzyć na palcach dwóch rąk, i to w zasadzie nadawały je tylko dywizje kawalerii, które oderwały się od własnych kabli.

By sprawdzić co było i jak się zaczęło, w końcu wziąłem i cały 1914 z Oddziału Operacyjnego Naczelnej Komendy Armii - tam już Rosjanie gadają jak Włosi w październiku 1918*. Rosjanie praktycznie zakończyli używania radia w trzecim kwartale 1915. Pokorny i inni (Svec, Fuhrmann, Csaszar, Jakubowski, potem i Bołdeskuł) zaczęli wówczas analizować odpady, które było można złapać w eterze. A tego też nie było wiele, stacje nawet nie sprawdzały łączności...

* przykład

cyfrowy trzyznakowy kodeks szyfrowy o tysiącu pozycji 000-999, grupy trzycyfrowe

cyfrowy trzyznakowy
grupy trzycyfrowe

150 a
226 b

110 .
229 we
296 dom
575 p
576 ra
630 t
784 ъ twardy znak
805 e
108 (
109 )

576 296 784 108 002 654 109 805 229 575 630 784

108 009 109 - 9
108 001 948 109 - 1948
108 002 654 109 - 2654

[1850]
[1843] XVI przejęta we fragmentach
11 polowa stacja radiotelegraficzna

cyfrowy trzyznakowy
grupy trzycyfrowe

97 do 37

Radiodepesche vom 5.11., 7 h 20 nm.

An den Stabschef der Armee, die Kommandanten des 17 und Grenadierkorps.
5. 11., 6 Uhr 12 Minuten nm
Die 41 Division erreichte Wloszczowa, Avantgarde Lachowska Pila; 47 Division Wola Wisniowa, Avantgarde Czarnca, Seitendetachement Krzepin, allgemeine Reserve Rząbiec. Korpsstab Meierhof Ostrow.
Aus Kęty wurde 1 Uhr mittags eine oesterreichische Patrouille verdraengt, 4 Pferde, vollkommen gesattelt erbeutet. Im Herrenhause Nieznanowice wurde ein Kouvert mi der Adresse --- Forst, 20 Korps, 37 Division, 73 Infanterieregiment, gefunden.
Im Westen haben die Aufklaerungsabteilungen um 1 Uhr nm den Fluss Zwlecza erreicht, ohne vom Gegner etwas bemerkt zu haben.
Aussagen der Landesbewohner:
1 Gegner ist aus Wloszczowa auf Kurzelów - Małuszyn - Żytno zurueckgegangen.
2 Częstochowa frei.
3 Die Trains gingen auf Szczekociny - Żarki.
4 Aus Kobiela Wieś ist der Gegener auf Krzepin - Ludwinow - nordwestlich Koniecpol zurueckgegangen.
Nr 989 Ostrów Kłembowski (16 Korps)

108 041 109 285 371 370 350 397
( 41 ) d iw i z ija

108 047 109 285 371
( 47 ) d iw

[dwójkarz]

Niby człowiek wie już "wszystko", a tu tymczasem "bomba" - Vor diesem vierstelligen Ziffernkode stand ein anderer vierstelliger Ziffernkode in Anwendung, dessen Chiffrier- und Dechiffriermetode ziemlich kompliziert angelegt war und daher fuer den Selbstverrat in der Radiotelegraphie keine Anhaltspunkte gab (Dieser Kode war gekauft worden) - w czasie ofensywy Kiereńskiego, tak w trzeciej dekadzie lipca 1917 mniej więcej wszedł w życie ten czterocyfrowy kod taktyczny. No nie szło go złamać, to widać w dziennych meldunkach Wojennej Grupy Szyfrów, pocą się i tyle. I - nagle - przełom, czytają, podają wcześniejsze, rozwiązane po kilkunastu dniach depesze. Normalna rzecz. Przerwy w odczytywaniu wrogiej korespondencji szyfrowej zdażały się i wcześniej. Tu jednak rozwiązanie jest nieoczywiste - Ten kod został zakupiony (!!!). Napisał o tym tym tylko tyle por. Karl Wittek, kmdt 2 Grupy Radiowej Wschód w 1918, w syntetycznym raporcie dotyczącym metod "włamań" do rosyjskiej korespondencji radiowej. Ciekawostka - tak jak w przypadku ataku na Enigmę - punktem zaczepienia przy wejściu do nowego szyfru, kodu było odczytanie nagłówka depeszy... Lepiej dla Rosjan (i Niemców) było dawać to niezaszyfrowane.