Ksiązka o froncie włoskim

[Stani]

Na ebay pod hasłem: "Isonzo Krieg" jest sporo dobrych pozycji.

[Krzysztof Ju]

Iwona Dorota, Front włoski z czasów Wielkiej Wojny w zapiskach autobiograficznych Karola Bergera i Jerzego Alfreda Tomasza Kossowskiego, "Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio K, Politologia", 2016, tom 23, nr 2, s. 247-265.

http://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/b ... 6_23_2_247

[Krzysztof Ju]

Jan Snopko, Legioniści polscy na froncie włoskim w latach 1917-1918, "Przegląd Historyczno-Wojskowy", 2011, tom 12 (63), numer 1 (234), s. 7-22. Tekst udostępniony w całości na bazhum.muzhp.pl

W pierwszym przypisie autor odsyła do artykułu Piotra Szlanty o froncie włoskim w czasopiśmie "Mówią Wieki", nr 1 z 2007 r. Artykuł na pięć i pół strony ogólnikowo opisuje front włoski + prosta mapka frontu, kilka ilustracji i trzy króciutkie fragmenty wspomnień.

Natomiast fragment wspomnień Polaka w służbie armii austro-węgierskiej wziętego do niewoli włoskiej znalazł się na stronach 49-50 w książce pt. Jeńcy 1920 autorstwa Macieja Korkucia, Waldemara Rezmera, Zbigniewa Karpusa i wydanej nakładem IPN w ubiegłym roku oraz dostępnej w całości online.

Z niewoli włoskiej Polacy potem wędrowali do Francji zasilając szeregi Błękitnej Armii. Wspomina o tym Dariusz Radziwiłłowicz na stronach 123-125 tekstu Armia Polska we Francji – organizacja, wyszkolenie, walki (1917–1919) w kwartalniku "Bellona", nr 2 (689) z 2017 r.

[dwójkarz]

Po angielsku od drugiej strony:

John Gooch, The Italian Army and the First World War (Armies of the Great War) - nb. bardzo konkretna seria, nawet na naszą kieszeń "do wzięcia" w całości, monografie o armii a - w i niemieckiej w przygotowaniu, jest włoska, francuska, angielska i amerykańska, polecam wszystkie.

John Dillon, Allies are a tiresome lot': The British Army in Italy in the First World War (Wolverhampton Military Studies).

Bez tych dwóch książek "nie łapałem" o co tam chodzi.

Nb. Dariusz Radziwiłłowicz, nie Dawid.

[Krzysztof Ju]

Ups, rzeczywiście Dariusz, nie Dawid. Poprawiłem, dzięki. Pisałem to już późną nocą, próbując znaleźć publikację, gdzie było coś o szyfrach stosowanych w korespondencji przez jeńców i wyłapanych przez cenzurę. Oczywiście znalazłem masę różnych tekstów, w tym ww., ale nie to, co szukałem. Dopiero dziś udało się i chodziło o dostępne online pięciotomowe opracowanie Wielka Wojna w polskiej korespondencji zatrzymanej przez cenzurę austro-węgierską.

Uzupełniając wątki polskie na froncie włoskim: natknąłem się na wspomnienia Franciszka Tudryna, którego w 1915 r. wcielono do armii austro-węgierskiej i walczył na frontach wschodnim, rumuńskim i włoskim. Na tym ostatnim znalazł się na przełomie 1917/1918 i pod koniec wojny trafił do niewoli włoskiej, gdzie Polaków wówczas kierowano do obozów jenieckich nad Neapolem i dalej do Błękitnej Armii (więcej o tym w: Paweł Zakrzewski, Życie jeńców polskich we włoskim obozie Santa Maria Capue Vetere w czasie I wojny światowej, "Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica", nr 101 z 2018 r., s. 103-114).

Wspomnienia są krótkie, ale połowa to relacja z frontu włoskiego i wzmiankuje tam m.in. o włoskiej akcji zrzucania ulotek namawiających do masowych dezercji. Wg wywiadu PAP z Michałem Janikiem akcje organizowała międzynarodowa Komisja Propagandy w Padwie (współpracował z nią Jan Zamorski, m.in. poseł Sejmu Krajowego Galicji) oraz specjalne propagandowo-wywiadowcze oddziały włoskie złożone z dezerterów i zwolnionych jeńców. Na koniec wywiadu w galerii pokazano jedną z takich ulotek w zbiorach Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku.

[dwójkarz]

Wielka Wojna w polskiej korespondencji... nieco materiału wywiadowczego wprost zawiera, ale wiedza autorów o wojsku a - w jako takim zero!

Mój ulubiony kwiatek - HFK. GO. ERZ. JOSEF – Hauptkampffeld Gruppe Ost Erzherzog Josef (Wschodnia Grupa Głównego Pola Bitwy Arcyksięcia Józefa) - tom I, s. 435.

Przecież to - Heeres Front Kommando General Oberst Erzherzog Josef - Komenda Frontu generała pułkownika arcyksięcia Józefa... rynce nie mają gdzie opadać, bo ci panowie za moją kasę do Wiednia na kwerendy jeżdżą...

[dwójkarz]

Do pobrania
Piotr Kożuchowski, Arditi Polacchi. Polacy udekorowani włoskimi odznaczeniami wojskowymi
https://www.academia.edu/36165579/Ardit ... card=title